Lerro zuzena

Gizarteko beste eremu batzuetan ere gertatzen da. Sistemaren erroa kritikatu beharrean, arazoaren tripetara joan beharrean, sistemaren katebegi ahulenari erasotzen zaio. Kulturaren munduan ere bai. Sortzaileek bizi duten egoera prekario eta ezegonkorra ahaztuta bezala erasotzen zaie sortzaileei makroebento globalizatzaile batean parte hartzeagatik, edo sari instituzional bat jasotzeagatik, edo euren liburua argitaletxe mainstreaming batean argitaratzeagatik.
Eredu izan beharko liratekeela argudiatzen dute batzuek, eta ondo iruditzen zait gure sortzaileak ideia, jarrera edo balio batzuen eredu izatea, noski baietz, baina arazoari ahulune eta ertz asko ikusten dizkiot, eta iruditzen zait hemen eredu izatearen exijentziaren maila ez dela berdina kultur sortzaileentzat edo gizarteko beste eremutako ordezkarientzat.
Erraza da Berri txarrak taldea kritikatzea MTVren ikuskizunean jotzeagatik, eta zilegi iruditzen zait halako ekitaldi baten kontra egotea, bereziki gure kulturaren beharrak ikusita eta ze kultur eredu bultzatu nahi dugun egin beharreko hausnarketa delako, baina kritika horien gezi guztiak hain justu sortzaileei gupida gabe zuzentzea ez zait onargarria iruditzen. Eta errepikatzen dut, bereziki sortzaileek bizi duten egoera ikusita.
Hemen ez dago arazorik gure tabernetan Coca cola “inperialista” saltzeko, ez dago arazorik umeen esplotazioari esker merke ateratzen zaizkigun arropak erosteko, ez dago arazorik makroebentoetara joateko (beti ere gure talde batek jotzen ez badu), edo soldata baten truke multinazional baten bulego, sukalde edo dendan lan egiteko. Baina hemen erraz aurkitu dezakezu erdal kultura soilik kontsumitzen duen bat euskal sortzaile bat kritikatzen bere azken liburua gazteleraz argitaratu duelako, adibidez.
Altza dezala eskua kontraesanen batean bizi ez dena. Ruperrek dioen bezala, oso zaila da lerro zuzena marraztea superfizie irregularrean. Agian lerroari begiratu beharrean, atentzioa gure gizarte irregular honetan jarri beharko genuke. Arazoaren tripetan. Eta bitartean, ba ze esango dizuet, zaindu maite duzun hori.

Belleza

Hemos reducido la belleza a un anuncio de perfume. Belleza, esa palabra tan profunda y de tanto significado, ha sido raptada en nuestro mundo por la superficialidad y la apariencia. De tanto bombardearnos con cuerpos y caras bellos, generalmente asociamos la belleza a la perfección física de una mujer o un hombre, una perfección que responde automáticamente a cuerpos debidamente delgados, bronceados, depilados y sensuales. A veces incluso utilizamos la palabra belleza en contraposición con otras cualidades de la persona como la inteligencia o el carácter.

Sin duda, nos han raptado la palabra belleza. Como si la belleza fuese algo superficial, como si la belleza fuese un lujo que debemos pagar en una perfumería o en un gimnasio. Nos olvidamos de la verdadera belleza, esa tan necesaria para poder vivir. Los seres humanos necesitamos la belleza, pero no la de los anuncios de perfumes; necesitamos la emoción que provoca la belleza de apreciar los resultados de una obra bien hecha; la belleza del arte que nos acerca a la verdad, de la música que nos transporta; la belleza de un atardecer en la naturaleza; la belleza de las buenas obras de ficción, que a través de la emoción y de un magistral acuerdo entre contenido y forma nos ayudan a entender el mundo; la belleza de un gesto de empatía o solidaridad.

Confundimos la belleza con algo bonito, algo que combine con el color de nuestras paredes o de nuestros zapatos. Pero la belleza, la verdadera belleza, se puede permitir el lujo de ser incluso incómoda. Es más, diría que el arte que nos incomoda es el que más verdad contiene. Y la belleza es una manera de acercarse a la verdad.

Necesitamos la belleza para vivir. Y en este mundo en el que todo se valora por el dinero que genera, nos olvidamos de ella, la menospreciamos, o la raptamos para  ponerla en venta en un anuncio de perfume con acento francés.

Edertasuna

Edertasuna perfume iragarki batean sartu dugu, iragarki bihurtu dugu. Edertasuna. Hain da handia eta esanahi sakoneko hitza… Gure mundu honetan, baina, bahituta dago, itxurakeriaren eta azalkeriaren esanetara jarri dugu. Hainbeste gorputz eta aurpegi eder ikusi ditugu iragarkietan, edertasun hitza emakume edo gizon baten edertasun eta perfekzio fisikoarekin lotzen dugu gehienetan. Askotan erabiltzen dugu edertasun hitza inteligentzia edo nortasunaren kontrakoa balitz bezala, gainera.
Edertasun hitza bahitu digute. Bakarrik azaleko zerbait balitz bezala erabiliz, gimnasio batean, edo perfumeria batean erosi dezakegun zerbait balitz bezala. Benetako edertasuna ahazteko zorian gaude, nahiz eta bizitzeko guztiz beharrezkoa dugun. Bai, gizakiok edertasuna behar dugu bizitzeko. Edertasunak eragiten digun emozioa behar dugu bizirauteko eta mundua hobeto ulertzeko. Ondo egindako lan batek eragiten duen edertasuna behar dugu, egia hurbilago sentiarazten digun artearen edertasuna, lekutik mugitu gabe bidaiatzeko aukera ematen digun musikarena, emozioaren bitartez eta forma eta edukiaren arteko konbinazio bikainaren bitartez fikziozko obra onek eskaintzen diguten edertasuna, mundua hobeto ulertzen laguntzen diguten artelanen edertasuna, elkartasun keinu batek bere baitan gordetzen duen edertasuna…
Edertasuna polita den zerbaitekin nahasten dugu, gure etxeko paretekin edo gure zapatekin ondo konbinatzen duen zerbaiti esaten diogu eder. Baina edertasuna, benetako edertasuna, deserosoa ere izan daiteke askotan. Esango nuke gainera deseroso sentiarazten digun artelanak gordetzen duela egia gehien, eta ezin dugu ahaztu edertasuna egiara hurbiltzeko modu bat dela.
Edertasuna behar dugu, bizitzeko funtsezkoa da. Baina mundu honetan gauzak sortzen duten diru kopuruagatik bakarrik baloratzen ditugu, eta panorama honetan edertasuna ahaztu egiten dugu, gutxietsi. Bahitu egiten dugu eta doinu frantsesa duen perfume iragarki batean jartzen dugu salgai.